PORTAL "KARTY PŁATNICZE" WITA

.....................................................................................................................................................

	web www.karty-platnicze.com

.....................................................................................................................................................

RODZAJE KART BANKOWYCH

1. Pod względem funkcjonalności wyróżniamy następujące rodzaje kart bankowych:

a) karta bankomatowa - służy wyłącznie do dokonywania wypłat gotówki oraz innych transakcji, które możliwe są do wykonania z użyciem bankomatu, np. sprawdzenie stanu rachunku, wydrukowanie historii transakcji, zmiana kodu PIN czy dostęp do funkcji depozytowych w bankomacie. Karta bankomatowa nie posiada żadnych funkcji płatniczych, nie można zatem przy jej użyciu wykonać transakcji bezgotówkowej - nawet jeżeli bankomat udostępnia możliwość wykonania takiej transakcji, np. doładowanie konta telefonu komórkowego. Ponieważ funkcjonalność kart bankomatowych jest bardzo ograniczona, większość banków nie decyduje się na wydawanie kart bankomatowych. W zamian banki wydają karty płatnicze, które jednocześnie wyposażone są w funkcje karty bankomatowej. Karty bankomatowe mogą być wydane jako karty lokalne (czyli akceptowane wyłącznie przez określoną sieć bankomatów jednego lub kilku współpracujących ze sobą banków) bądź mogą być wydane w ramach jednego z międzynarodowych systemów kart bankomatowych (np. PLUS lub Cirrus), wówczas akceptowane są przez wszystkie bankomaty na świecie oznaczone symbolem danego systemu.

b) karta płatnicza - jest kartą służącą do przeprowadzania transakcji bezgotówkowych w punktach handlowo-usługowych.
Teoretycznie, karta płatnicza nie musi posiadać funkcji umożliwiającej wypłatę gotówki z bankomatu lub kasy banku, a z kartą nie musi być związany kod PIN. Jednakże bardzo niewiele banków decyduje się na wydawanie kart posiadających wyłącznie same funkcje płatnicze bez funkcji bankomatowych. Zatem praktycznie każda karta płatnicza wydawana przez bank, oprócz funkcji płatniczych posiada również wszystkie funkcje karty bankomatowej. Określenie "karta płatnicza" oznacza zatem kartę, którą możemy zarówno dokonywać płatności w punktach handlowo-usługowych jak i również dokonywać operacji w bankomatach. Dziś określenie "karta płatnicza" na stałe weszło zarówno w powszechny jak i oficjalny język bankowy i zastąpiło popularne określenie "karty kredytowe", którym kiedyś bardzo często nazywano wszelkie karty, niezależnie od tego jakie funkcje posiada karta oraz jaki jest jej sposób rozliczania transakcji.

c) karta identyfikacyjna - jest szeroko stosowana w naszym codziennym życiu, np. jako karta kontroli dostępu do określonych budynków czy pomieszczeń, karta biblioteczna czy karta stałego klienta - zastosowania kart identyfikacyjnych można tutaj podawać niemalże w nieskończoność. Karty identyfikacyjne posiadają również często różne dodatkowe funkcje, np. rabatowe.
Podstawowym celem karty jest szybka identyfikacja jej posiadacza - w tym celu karta identyfikacyjna posiada numer, który może być zapisany bezpośrednio na karcie w sposób umożliwiający jego elektroniczne odczytanie (poprzez zapis w postaci kodu kreskowego bądź zakodowanie na pasku magnetycznym lub mikroprocesorze). Karta identyfikacyjna może również posiadać kod PIN (bądź inny sposób weryfikacji oparty np. na metodach biometrycznych) dzięki czemu jej zastosowanie może pozwolić na rezygnację z innych metod sprawdzenia tożsamości posiadacza takiej karty. Dodatkowo na karcie identyfikacyjnej można umieścić również zdjęcie jej posiadacza oraz wzór jego podpisu. W zastosowaniach bankowych karty identyfikacyjne służą do sprawdzenia tożsamości klienta banku podczas realizowania przez niego operacji w oddziale banku. Karta identyfikacyjna może być zastosowana zamiast albo oprócz tradycyjnych metod identyfikacji posiadacza (sprawdzenie wzoru podpisu, sprawdzenie dokumentu tożsamości). Zastosowanie kart identyfikacyjnych nie tylko upraszcza i skraca proces sprawdzenia tożsamości klienta w oddziale banku, ale również dzięki zastosowaniu kodu PIN zapewnia większy poziom bezpieczeństwa niż tradycyjne metody oparte na porównaniu wzoru podpisu bądź sprawdzeniu dokumentu tożsamości. Dzięki zastosowaniu kart identyfikacyjnych, bank może w bezpieczny sposób wprowadzić tzw. odmiejscowienie rachunku czyli umożliwić klientom banku dostęp do swoich rachunków w dowolnym oddziale tego banku - co oczywiście jest również możliwe bez zastosowania kart identyfikacyjnych, jednakże wówczas bank musi opracować inny sposób umożliwiający pełne sprawdzenie tożsamości klienta, np. przekazywanie w postaci elektronicznej wzoru podpisu. Karta identyfikacyjna w zastosowaniach bankowych może pełnić również funkcje karty gwarancyjnej do wydawanych przez bank czeków - realizacja czeku wymaga wówczas przedstawienia karty osobie realizującej czek oraz złożenie na czeku podpisu odpowiadającego wzorowi umieszczonemu na karcie. Jak zatem widać, kartą identyfikacyjną jest praktycznie każda karta bankomatowa i karta płatnicza - posiadają bowiem te elementy, dzięki którym bankomat bądź obsługa punktu handlowo-usługowego dokonują identyfikacji posiadacza karty (dość ograniczonej, opartej bowiem tylko na kodzie PIN lub na wzorze podpisu). Banki raczej nie wydają klientom dodatkowych, osobnych kart identyfikacyjnych - do tego celu wykorzystują wydane już klientom ich karty bankomatowe lub płatnicze.

d) karty wstępnie opłacone - to zupełnie inny rodzaj kart bankowych znanych również jako karta typu elektroniczna portmonetka (ang. Electronic Purse). Zwykła karta płatnicza bądź bankomatowa jest jedynie pewnego rodzaju "identyfikatorem" za pomocą którego można dokonać transakcji., która następnie jest rozliczana z rachunku bankowego do którego karta została wydana. Sama w sobie karta nie zawiera żadnej wartości i nie przechowuje w sobie żadnych impulsów czy pieniędzy. Natomiast w przypadku karty wstępnie opłaconej, środki jakie możemy wydać z użyciem tej karty nie znajdują się na żadnym rachunku bankowym - one niemalże "fizycznie" znajdują się wewnątrz karty zakodowane w postaci odpowiednich jednostek (impulsów). Jest to rozwiązanie posiadające zarówno swoje plusy jak i minusy. Plusem z pewnością jest bardzo duże bezpieczeństwo - korzystając z karty wstępnie opłaconej nie możemy przekroczyć stanu środków na rachunku (nie ma bowiem żadnego rachunku). Minusem natomiast jest fakt, iż utrata karty powoduje najczęściej stratę pieniędzy, które zostały zakodowane w jej wnętrzu. Jak zatem widać, nieprzypadkowo karta wstępnie opłacona nazywana jest elektroniczną portmonetką - jej zasada działania oraz jej wady i zalety są praktycznie takie same jak w przypadku tradycyjnej portmonetki z pieniędzmi. Karty wstępnie opłacone są szeroko wykorzystywane w życiu codziennym. Każdy z nas z pewnością posiada przynajmniej jedną taką kartę - są one bowiem wykorzystywane masowo jako karty telefoniczne, karty parkingowe, karty z biletami komunikacji czy niektóre karty do telefonów komórkowych. Widać zatem, iż są to rozwiązania z powodzeniem wykorzystywane już od wielu lat - dlaczego zatem tak niewiele kart wstępnie opłaconych znajduje się w ofercie banków ? Pierwszą podstawową przeszkodą jest konieczność zapewnienia takiej karcie odpowiedniego bezpieczeństwa dla zakodowanych w niej jednostek (impulsów). Stosowane w bankowości paski magnetyczne nie są bezpiecznym rozwiązaniem do kodowania wszelkich tego typu jednostek (impulsów). Dopiero zastosowanie kart mikroprocesorowych umożliwia na bezpieczne przechowywanie na karcie zakodowanych jednostek (impulsów) oraz zabezpieczenie ich przez nieautoryzowanym użyciem np. kodem PIN. Drugą, nie mniej ważną przeszkodą jest brak jednolitych standardów, które umożliwiłyby wprowadzenie kart mikroprocesorowych na skalę masową. Co prawda największe, światowe organizacje płatnicze zakończyły już wstępne prace nad standaryzacją kart, jednakże ich wprowadzenie napotyka również na opór samego środowiska bankowego, które już od kilkudziesięciu lat zainwestowało w miliony urządzeń dostosowanych do tradycyjnych kart. Ich wymiana nie tylko jest bardzo kosztowna lecz również niezwykle długotrwała, zatem z pewnością przyjdzie nam jeszcze długo poczekać na masowe wydanie kart wstępnie opłaconych, które będą akceptowane tak szeroko jak obecne karty bankowe.

e) karty wirtualne - to nowy rodzaj kart płatniczych opracowanych wyłącznie pod kątem dokonywania transakcji bez fizycznego użycia karty.
Transakcje realizowane bez fizycznego użycia karty znane są już od dawna - są to bowiem wszelkiego rodzaju transakcje wykonywane za pomocą telefonu bądź drogą pocztową (ang. MOTO - Mail Order & Telephone Order) np. zamówienie prenumeraty czasopisma, bądź zamówienie towarów ze sklepu wysyłkowego. Są to jednak transakcje wykonywane sporadycznie ze względu na raczej małą liczbę punktów handlowo-usługowych oferujących takie usługi. W ostatnich latach gwałtowny rozwój internetu spowodował, iż coraz częściej możemy wykonywać także transakcje poprzez sieć internet - przy czym mogą to być dowolnego transakcje, począwszy od dostępu do różnego rodzaju zasobów (np. archiwum artykułów gazet) aż do niezliczonej ilości internetowych sklepów, których asortyment niejednokrotnie przekracza ofertę tradycyjnych sklepów. Wraz z rozwojem sklepów internetowych zwiększa się liczba osób pragnących dokonywać transakcji w sieci internet. W tym celu organizacje płatnicze wraz z bankami opracowały nowy sposób dokonywania transakcji - właśnie z użyciem wirtualnej karty. Zastosowanie karty wirtualnej nie niesie jednak żadnych dodatkowych rozwiązań zwiększających bezpieczeństwo sklepu internetowego jak i posiadaczy kart (zarówno kart tradycyjnych jak i wirtualnych). Można zaryzykować twierdzenie, iż jest to tylko nowy sposób działań marketingowych mających za cel dotarcie do pewnej grupy klientów banku.
Czym zatem różni się karta wirtualna od tradycyjnej plastikowej karty płatniczej ? Podstawowa różnica jest taka, iż kartą wirtualną nie możemy dokonać transakcji w zwykłym punkcie handlowo-usługowym. Nie wypłacimy nią również gotówki w bankomacie czy kasie banku. Do karty nie jest także generowany kod PIN, jednakże generowane są kody weryfikujące o nazwie CVC2 lub CVV2 (kody te są również generowane do większości tradycyjnych kart płatniczych). Karta wirtualna służy zatem wyłącznie do dokonywania transakcji typu MOTO (czyli transakcje realizowane drogą pocztową i telefoniczną) oraz transakcji internetowych. Karta wirtualna może zostać wydana w postaci papierowej (czyli otrzymujemy z banku specjalną kopertę, podobną do koperty z kodem PIN, w której zapisany jest numer karty, data jej ważności oraz kod weryfikujący CVC2 lub CVV2) bądź może zostać również wydana w postaci standardowej plastikowej karty (jednakże taką kartą wirtualną nadal nie można realizować transakcji w bankomatach oraz zwykłych punktach handlowo-usługowych).

2. W zależności od sposobu rozliczania transakcji, karty bankowe dzielimy na:

a) karta debetowa - funkcjonuje na zasadzie rozliczenia transakcji wykonanej z użyciem karty natychmiast po otrzymaniu przez bank informacji o jej przeprowadzeniu.
Oznacza to, że rachunek posiadacza karty, który wykonał transakcję z użyciem karty debetowej, zostanie obciążony przez bank natychmiast jak tylko informacja o transakcji dotrze do banku. Okres ten zależy jednak od wielu czynników, np. od tego gdzie była wykonana transakcja, sposobu jej rozliczania oraz od systemu informatyczno-księgowego stosowanego przez bank. Okres ten może wynosić zatem od niemalże kilku sekund od przeprowadzenia transakcji aż do kilku lub nawet kilkunastu dni. Aby skrócić ten okres i zwiększyć bezpieczeństwo obrotu kartowego, banki również blokują środki na rachunku posiadacza karty na podstawie tzw. autoryzacji transakcji. Oznacza to, że od momentu wykonania transakcji aż do momentu jej rozliczenia z rachunku, kwota transakcji jest zablokowana na rachunku posiadacza karty i nie można jej wypłacić ani z użyciem karty ani też innymi metodami (np. poprzez wypłatę z kasy banku). Kartą debetową można realizować transakcje gotówkowe i bezgotówkowe do wysokości środków na rachunku (najczęściej powiększonych o przyznany limit kredytowy bądź debetowy). Zdarza się jednak, iż ze względów technicznych bank wydaje kartę debetową z określonym limitem wydatków np. dziennym, tygodniowym bądź miesięcznym. Oznacza to, że kartą debetową możemy posługiwać się do wysokości przyznanego limitu, niezależnie od wysokości środków na rachunku. Najczęściej jednak banki wydają karty debetowe funkcjonujące w oparciu o stan środków na rachunku, jednakże ograniczonym limitem. Limit może być ustalony przez bank na stałe dla wszystkich kart bądź bank może umożliwić posiadaczowi karty określenie własnej wysokości limitu, najczęściej w podziale na transakcje bezgotówkowe i gotówkowe. Jak zatem łatwo zauważyć, aby otrzymać kartę debetową należy otworzyć rachunek w banku, do którego karta zostanie wydana i z którego rozliczane będą wszystkie transakcje wykonywane z użyciem karty. Najczęściej banki wydają podstawową kartę debetową zaraz po otwarciu rachunku, natomiast po pewnym okresie funkcjonowania rachunku wydają również inne rodzaje kart np. kartę obciążeniową.

b) karty kredytowe - Karta kredytowa (ang. Credit Card) to rodzaj kart, których uzyskanie nie wiąże się z koniecznością otwierania rachunku w banku na który będą wpływały nasze wynagrodzenia czy inne dochody. Do otrzymania karty kredytowej najczęściej w ogóle nie musimy posiadać ani otwierać żadnego rachunku w banku, w którym ubiegamy się o wydanie karty kredytowej.
Do wydania karty kredytowej wystarczy jedynie złożyć wniosek (z reguły zawierający szereg różnego rodzaju pytań dotyczących naszej sytuacji finansowej) oraz załączyć dokumenty wymagane przez bank - najczęściej są to dokumenty poświadczające wysokość naszych zarobków, np. zaświadczenie o zarobkach i stażu pracy wystawione przez naszego pracodawcę.
Na tej podstawie bank ocenia naszą zdolność kredytową i ustala wysokość limitu kredytowego. Zasady badania zdolności kredytowej i ustalania wysokości limitu są bardzo różne, tak samo jak różne mogą być przyznane wysokości limitów nawet dla tej samej osoby w różnych bankach. Dla nowych klientów bank najczęściej przyznaje podstawowy limit, który po pewnym czasie dobrej współpracy z bankiem może zostać zwiększony przez bank.
Posiadacz karty kredytowej może wykonywać transakcje do wysokości przyznanego limitu kredytowego. Raz w miesiącu bank sumuje wszystkie transakcje i wysyła posiadaczowi karty zbiorcze zestawienie tych transakcji informując jednocześnie o kwocie zaciągniętego kredytu przy użyciu karty.
Zasady spłaty kredytu ustalane są przez każdy bank samodzielnie. Najczęściej bank ustala pewną minimalną kwotę jaką posiadacz karty zobowiązany jest do spłaty co miesiąc (może to być np. 10% zaciągniętego kredytu). Bank może także nie naliczyć żadnych odsetek od kredytu, jeżeli został on w całości spłacony w określonym terminie (np. dwóch tygodni od otrzymania miesięcznego zestawienia).
Przyznany przez bank kredyt jest kredytem odnawialnym, co oznacza że każda spłata zadłużenia zwiększa dostępny limit do dokonywania dalszych transakcji z użyciem karty.

c) karta obciążeniowa i z odroczonym terminem płatności - posiada zbliżone zasady funkcjonowania do karty kredytowej. Do jej uzyskania najczęściej nie trzeba posiadać żadnego rachunku w banku, w którym ubiegamy się o wydanie karty. Bank może zażądać jednak przedstawienia gwarancji bankowych na określoną kwotę, np. w postaci założenia lokaty terminowej bądź innego sposobu ustalonego z bankiem.
Karta może posiadać określony limit wydatków, bank może również wydać kartę bez górnego limitu wydatków (pod warunkiem, iż posiadacz terminowo reguluje wszelkie swoje zobowiązania). Raz w miesiącu bank wysyła zestawienie transakcji wykonanych z użyciem karty. Posiadacz karty zobowiązany jest spłaty całości zadłużenia (nie można spłacić tylko części) w określonym czasie, np. w ciągu dwóch tygodni od daty otrzymania zestawienia. W przypadku karty obciążeniowej (ang. Charge Card) warunkiem wydania karty jest posiadanie rachunku w danym banku przez określony czas, np. trzy miesiące. W tym czasie bank analizuje wpływy na rachunek oraz sprawdza czy rachunek jest wykorzystywany w sposób prawidłowy. Po upływie tego okresu czasu, bank wydaje kartę obciążeniową i ustala indywidualny limit wydatków dla tej karty. Posiadacz karty może w ciągu miesiąca wykonywać transakcje do wysokości tego limitu (niezależnie od kwoty jaka znajduje się na jego rachunku). Określonego dnia, bank sumuje wszystkie transakcje wykonane z użyciem karty i samodzielnie obciąża kwotą transakcji rachunek posiadacza karty. Najczęściej w przypadku kart obciążeniowych bank nalicza również pewną prowizję od wszystkich transakcji (w wysokości np. 1%) za to, iż kredytował wydatki posiadacza karty przez okres od momentu ich wykonania aż do momentu obciążenia rachunku.

źródło: karty.pl